1875 წელს ძველი ანაკოფიის ადგილას თანამედროვე ახალი ათონის ტერიტორიაზე, ათონის მთიდან მოსულმა ბერებმა წმინდა პანტელეიმონის  ტაძარი დაარსეს. ანაკოფია ფეოდალური ხანის ციხე-ქალაქი, VII-VIII საუკუნეებში აბაზგთა პოლიტიკური ცენტრი იყო.

სამონასტრო კომპლექსის ასაგებად საჭირო გახდა მთის ნაწილის ჩამოჭრა და ათასობით ტონა მიწისა და მთის ქანების გატანა. გეოგრაფიული მდებარეობის სირთულის გამო  მშენებლობა 12 წელიწადს გაგრძელდა.

სამონასტრო კომპლექსის დასავლეთ კორპუსის ცენტრში 50 მეტრიანი სამრეკლოა. სამრეკლოს ქვემოთ განლაგებულია მონასტრის სატრაპეზო, რომლის კედლები მოხატულია.სამონასტრო კომპლექსის ცენტრში აღმართულია წმ.პანტელემონის, ხუთი გუმბათით დაგვირგვინებული ტაძარი, რომელიც ე.წ. ახალბიზანტიური სტილითაა ნაგები და ისევე როგორც სატრაპეზო, შიგნიდან მთლიანად მოხატული. ამჟამად მონასტრის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ახალი ათონის მონასტერს მინიჭებული აქვს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.